Amerikan futbolunda tekrarlanan kafa darbelerinin uzun vadeli etkileri yeni bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. Boston Üniversitesi ve Mayo Klinik araştırmacıları, beyinlerini bilimsel çalışmalara bağışlayan eski profesyonel futbolcuların tıbbi kayıtlarını ve beyin dokularını inceledi. Çalışmada, bağışçıların yüzde 93’ünde kronik travmatik ensefalopati (CTE) tespit edildi.
The BMJ’de yayımlanan araştırmada, 2008 ile 2021 yılları arasında hayatını kaybeden ve kariyerine 1949’da sert kask kullanımının zorunlu hale gelmesinin ardından başlayan 1712 eski oyuncunun verileri değerlendirildi. Bunlardan 338’inin beyin dokusu ayrıntılı şekilde incelendi. Beyin bağışında bulunan sporcuların yüzde 93’ünde CTE görülürken, yüzde 31’inde hastalığın en ağır aşaması olan dördüncü evre tespit edildi. Bağışçıların yaklaşık yüzde 60’ının ise demans kriterlerini karşıladığı belirlendi.
Araştırmacılar, CTE’nin ileri aşamalarına ulaşan eski futbolcularda demans görülme ihtimalinin de belirgin biçimde arttığını kaydetti. Tekrarlanan kafa darbelerinin neden olduğu bu nörolojik hastalık, günümüzde kesin olarak ölüm sonrası beyin incelemesiyle teşhis edilebiliyor.
Araştırmada ayrıca 2016 ile 2021 yılları arasında hayatını kaybeden eski oyuncuların en az dörtte birinde CTE bulunduğuna ilişkin bulgulara yer verildi.
Araştırmanın önemli bir de sınırı var
Uzmanlar, sonuçların ciddi bir tablo ortaya koyduğunu belirtirken araştırmanın önemli bir sınırlamasına da dikkat çekiyor. Beyinlerini araştırmalara bağışlayan kişilerin, yaşamlarının son döneminde sağlık sorunları yaşayan veya nörolojik belirtiler gösteren eski futbolcular arasından seçilmiş olma ihtimali yok değil. Bu nedenle çalışmadaki CTE oranının tüm eski profesyonel futbolcuları temsil ettiği söylenemiyor. Buna rağmen elde edilen bulgular, temas sporlarında tekrarlanan kafa darbelerinin uzun vadeli etkilerinin daha kapsamlı şekilde araştırılması gerektiğini gösteriyor.
Spor güvenliği kurallarının sıkılaştırılması ve koruyucu ekipmanların geliştirilmesine yönelik adımlar atılmış olsa da temas sporlarının beyin sağlığı üzerindeki etkilerini tam olarak ortaya koymak için daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.
